Hacking via API: Google Drive data gestolen

Tijdens de Black Hat-conferentie in Las Vegas toonden beveiligingsonderzoekers Michael Bargury en Tamir Ishay Sharbat (Zenity) een nieuwe aanvalstechniek op ChatGPT, genaamd AgentFlayer. Met slechts één ‘vergiftigd’ document konden ze gevoelige gegevens uit een gekoppelde Google Drive stelen, zonder dat de gebruiker iets deed.

De aanval maakt gebruik van een verborgen prompt, geschreven in witte tekst met lettergrootte 1. Onzichtbaar voor mensen, maar leesbaar voor ChatGPT. Zodra de AI een ogenschijnlijk onschuldige vraag krijgt, voert het model in werkelijkheid malafide instructies uit. In deze demonstratie doorzocht ChatGPT de Drive naar API-sleutels en stuurde deze via een verborgen afbeeldingslink naar een externe server.

Omdat dit een zero-click aanval is, hoeft het document niet eens geopend te worden. Het enkel delen via Google Drive is voldoende. OpenAI heeft inmiddels tegenmaatregelen genomen, maar het incident toont opnieuw hoe kwetsbaar AI-integraties zijn.

Voor gebruikers betekent dit: wees terughoudend met het koppelen van AI aan persoonlijke of bedrijfsdata, controleer gedeelde bestanden op verborgen inhoud en houd rekening met de gevaren van indirecte promptinjecties. Hacking hoeft niet altijd complex te zijn om gevaarlijk te zijn.

1. Hoe een AI-koppeling gevoelige data kan lekken

AI wordt steeds vaker verbonden met cloudopslag, bedrijfsapplicaties en persoonlijke accounts. Dat maakt het mogelijk om in enkele seconden informatie te analyseren of taken te automatiseren. Maar diezelfde directe toegang kan ook leiden tot een AI-koppeling data lek, waarbij gevoelige bestanden ongemerkt op straat belanden. Het gaat hier niet om klassieke serverinbraken, maar om slimme aanvallen die de AI zelf misbruiken.

Wat een AI-koppeling precies doet

Een AI-koppeling geeft een AI-model directe rechten om gegevens op te halen of te verwerken uit externe bronnen. Denk aan:

• Cloudopslag zoals Google Drive, OneDrive en Dropbox
• Werkplatformen zoals Slack, Notion of Trello
• CRM- en ERP-systemen met klantgegevens en interne rapporten
• E-mailaccounts waar facturen, contracten en interne communicatie staan

De AI kan vervolgens:

• Bestanden lezen en analyseren
• Rapporten opstellen op basis van aanwezige data
• Automatische bewerkingen uitvoeren zoals taggen of vertalen
• Specifieke zoekopdrachten uitvoeren door de hele dataset

Het gemak is groot, maar elke extra koppeling is ook een nieuwe ingang voor misbruik.

Hoe ChatGPT met Google Drive samenwerkt

Bij het koppelen van ChatGPT aan Google Drive geef je het model toestemming om bestanden te benaderen. De mogelijkheden zijn breed:

• Documenten samenvatten voor vergaderingen
• Informatie uit meerdere bestanden combineren
• Zoeken naar specifieke termen, data of namen
• Nieuwe content genereren op basis van bestaande bestanden

Het risico ontstaat wanneer een kwaadwillende erin slaagt om via een bestand of document een verborgen opdracht toe te voegen. ChatGPT voert opdrachten uit zonder menselijke interpretatie of contextcheck. Een instructie kan dus puur technisch correct lijken, terwijl het doel kwaadaardig is.

Voorbeelden van datalekken via AI-systemen

De afgelopen tijd zijn er meerdere incidenten geweest waarbij AI-koppelingen misbruikt werden:

• AgentFlayer-aanval – Een document met onzichtbare tekst stuurde ChatGPT aan om API-sleutels te zoeken in Google Drive en deze door te sturen naar een externe server.
• Onbedoelde data-exfiltratie – AI die interne samenvattingen maakte en per ongeluk vertrouwelijke informatie in externe chatomgevingen plakte.
• Cloud scraping – AI werd misleid tot het downloaden van complete mappen en het genereren van links die toegankelijk waren voor iedereen.

Bij deze aanvallen was geen traditionele malware nodig. De AI zelf werd ingezet als middel om data te verzamelen en te versturen. Dit is een vorm van hacking die steeds populairder wordt, juist omdat traditionele antivirussoftware hier niets tegen doet.

Waarom zero-click aanvallen zo gevaarlijk zijn

Een zero-click aanval betekent dat het slachtoffer niets hoeft te doen om besmet te raken. Binnen AI-integraties is dit extra riskant:

• Het document hoeft niet te worden geopend
• Het enkel delen via Google Drive kan al voldoende zijn
• De aanval wordt pas geactiveerd wanneer de AI een gerichte vraag krijgt
• Er zijn geen waarschuwingsvensters of foutmeldingen voor de gebruiker

Dit maakt zero-click in combinatie met AI-koppelingen bijzonder lastig te detecteren. Een aanvaller hoeft alleen maar een slim opgesteld document te verspreiden binnen een netwerk waar AI-toegang actief is.

Hoe een verborgen prompt werkt

Verborgen prompts zijn opdrachten die in een bestand verstopt worden, vaak in:

• Witte tekst op een witte achtergrond
• Lettergrootte 1 of kleiner
• Metadata van afbeeldingen of PDF’s
• Onzichtbare HTML-elementen

De AI leest deze opdrachten gewoon uit, ook al ziet een mens ze niet. Zodra de AI toegang heeft tot je bestanden, kan zo’n verborgen prompt instructies geven zoals:

• Zoek naar specifieke trefwoorden (bijvoorbeeld “API-key” of “wachtwoord”)
• Kopieer de gevonden informatie
• Verpak deze in een link of codefragment
• Plaats dit ongemerkt in een chat of document

Risico’s voor bedrijven en particulieren

AI-koppelingen zijn aantrekkelijk voor zowel kleine ondernemers als grote organisaties. Maar dezelfde functies die het werk versnellen, maken datalekken eenvoudiger. Mogelijke gevolgen zijn:

• Bedrijven: verlies van intellectueel eigendom, blootstelling van klantgegevens, reputatieschade
• Particulieren: uitlekken van privéfoto’s, financiële informatie of persoonlijke correspondentie

Kernpunten voor veilig gebruik

Om het risico op een AI-koppeling data lek te verkleinen, zijn er enkele concrete maatregelen:

• Beperk AI-toegang tot alleen de mappen en applicaties die absoluut nodig zijn
• Controleer gedeelde documenten op verborgen of verdachte inhoud
• Monitor AI-activiteit via toegangslogs en meldingen
• Roteer API-sleutels en wachtwoorden op vaste intervallen
• Test AI-koppelingen in een afgesloten omgeving voordat je ze op gevoelige data loslaat

Met deze stappen maak je het voor aanvallers lastiger om ongemerkt gegevens te stelen via AI-systemen.

De groei van het risico

Nu AI steeds vaker wordt ingezet in de cloud, groeit ook de waarde van de toegang die een AI-koppeling biedt. Waar traditionele beveiliging vooral gericht is op menselijke fouten of malware, moet er nu ook rekening worden gehouden met scenario’s waarbij de AI zelf wordt misleid. Dat vraagt om een nieuwe manier van denken over beveiliging, waarin promptbeveiliging net zo belangrijk wordt als wachtwoordbeheer.

Het gevaar van een AI-koppeling data lek is dat het vaak pas wordt ontdekt als de schade al is aangericht. Daarom is proactief handelen geen luxe, maar een noodzaak. Hoe eerder je maatregelen neemt, hoe kleiner de kans dat jouw AI wordt gebruikt als hulpmiddel voor datadiefstal.

2. De techniek achter de AgentFlayer-aanval

De AgentFlayer-aanval liet zien hoe eenvoudig het kan zijn om een AI zoals ChatGPT te misleiden wanneer deze gekoppeld is aan cloudopslag. Het doel: gevoelige informatie buitmaken zonder dat het slachtoffer iets doorheeft. Deze aanval is niet complex qua programmeren, maar maakt slim gebruik van hoe AI opdrachten interpreteert.

Wat is een verborgen prompt en hoe werkt het

Een verborgen prompt is een instructie die voor de gebruiker onzichtbaar is, maar door de AI wél wordt gelezen en uitgevoerd. Dit kan bijvoorbeeld:

• In witte tekst op een witte achtergrond
• In lettergrootte 1, vrijwel onzichtbaar
• Verborgen in metadata van documenten of afbeeldingen
• Verwerkt in HTML of opmaakcodes

De AI leest deze instructies net zo serieus als gewone tekst. Hierdoor kan een aanvaller opdrachten verbergen in documenten die op het eerste gezicht onschuldig lijken.

Waarom AI-systemen gevoelig zijn voor manipulatie

AI-modellen voeren opdrachten uit op basis van de input die ze krijgen, zonder dat ze morele of veiligheidsafwegingen maken. Als de prompt technisch mogelijk is, zal de AI deze uitvoeren, tenzij er beveiligingsfilters actief zijn. De zwakke punten zijn:

• AI heeft geen intuïtie om kwaadaardige bedoelingen te herkennen
• Promptfilters zijn beperkt en vaak te omzeilen
• AI kan geen onderscheid maken tussen echte en verborgen instructies als ze in dezelfde context staan

De rol van witte tekst en lettergrootte 1

De AgentFlayer-aanval gebruikte een document waarin onzichtbare tekst instructies bevatte om:

1. Te zoeken naar specifieke trefwoorden zoals API-sleutels
2. De gevonden waarden te kopiëren
3. Deze in een Markdown-link te zetten
4. De link te plaatsen in het AI-antwoord aan de gebruiker

Omdat ChatGPT bij een koppeling volledige leesrechten heeft, kan het al deze stappen uitvoeren zonder extra bevestiging van de gebruiker.

Hoe API-sleutels ongemerkt worden buitgemaakt

API-sleutels zijn vaak opgeslagen in interne documenten, notities of configuratiebestanden. Met een verborgen prompt kan een AI:

• Alle bestanden in de gekoppelde cloud doorzoeken
• Sleutels vinden door te filteren op patronen zoals sk- of API_KEY
• De gegevens exporteren naar een externe server via een onschuldig ogende link
• De overdracht verbergen door het te verwerken in een stuk normale tekst of code

Dit alles gebeurt zonder dat de gebruiker merkt dat er gegevens zijn verstuurd.

Vergelijkbare hacking methodes in andere AI-platforms

AgentFlayer is niet het enige voorbeeld van AI-manipulatie. Andere platformen hebben soortgelijke zwaktes:

• Prompt injection via chatbots – Kwaadwillenden verstoppen opdrachten in gebruikersvragen of interne documenten
• Data scraping via AI-plugins – AI met browser- of API-toegang kan ongemerkt data van interne systemen ophalen
• Misbruik van documentanalyse-tools – AI die PDF’s of Word-bestanden verwerkt kan onzichtbare opdrachten meekrijgen

Deze methoden zijn moeilijk te detecteren omdat ze gebruikmaken van legitieme AI-functies, maar met kwaadaardige intenties.

Wat deze aanval bijzonder maakt

• Zero-click: het slachtoffer hoeft het document niet eens te openen
• Legitieme functies: de aanval gebruikt bestaande AI-mogelijkheden, geen malware
• Onzichtbaarheid: zowel de opdracht als de datadiefstal verlopen ongemerkt
• Toepasbaarheid: dezelfde techniek kan werken in e-mail, cloudopslag, CRM en andere AI-integraties

Bescherming tegen deze techniek

Om het risico te verkleinen:

• Gebruik AI-toegang met leesrechten alleen waar het strikt nodig is
• Scan documenten op verborgen tekst of ongebruikelijke opmaak
• Gebruik AI in een gesandboxte omgeving voor gevoelige taken
• Schakel logfuncties in om AI-acties te monitoren
• Test AI-gedrag met kwaadaardige voorbeelden om de filters te verbeteren

Waarom dit relevant blijft

Zelfs als specifieke kwetsbaarheden worden opgelost, blijft het fundamentele probleem bestaan: AI kan geen intenties beoordelen. Zolang AI toegang heeft tot gevoelige data, zal het altijd mogelijk zijn om via slimme promptconstructies misbruik te maken van deze toegang. Het is daarom belangrijk om niet alleen te vertrouwen op leverancier-updates, maar ook zelf extra beveiligingslagen in te bouwen.

De AgentFlayer-case laat zien dat moderne hacking niet altijd draait om inbreken in systemen, maar om het slim manipuleren van de tools die we zelf hebben toegestaan in onze workflows.

3. Zero-click aanvallen uitgelegd

Zero-click aanvallen zijn misschien wel de meest verraderlijke vorm van cyberdreiging. Het bijzondere is dat een slachtoffer niets hoeft te doen om besmet te raken of data te verliezen. Geen klikken op verdachte links, geen openen van bijlagen – de aanval vindt plaats zonder enige interactie. In combinatie met AI-integraties kan dit leiden tot datalekken die bijna onmogelijk te voorkomen zijn zonder specifieke voorzorgsmaatregelen.

Wat een zero-click aanval uniek maakt

In traditionele aanvallen moet een gebruiker een fout maken, zoals op een phishinglink klikken. Bij zero-click is dat niet nodig. De aanval wordt geactiveerd door:

• Het simpelweg ontvangen van een bestand of bericht
• Automatische verwerking door een applicatie of AI
• Het gebruik van vooraf ingestelde koppelingen tussen systemen

Omdat de aanval direct in de achtergrond wordt uitgevoerd, merkt het slachtoffer vaak niets totdat de schade al is aangericht.

Waarom je niets hoeft te doen om besmet te raken

Zero-click maakt misbruik van processen die automatisch worden uitgevoerd:

• E-mailclients die bijlagen alvast scannen of indexeren
• Berichtenapps die automatisch previews genereren
• AI-koppelingen die documenten direct analyseren zodra ze gedeeld worden

In het geval van AI betekent dit dat een document met een verborgen prompt automatisch kan worden gelezen en uitgevoerd zodra het binnenkomt in de gekoppelde omgeving.

Voorbeelden buiten AI: smartphones en messaging apps

Zero-click is niet nieuw. Bekende voorbeelden zijn:

• Pegasus-spyware die via iMessage kwetsbaarheden misbruikte zonder interactie
• WhatsApp-exploits waarbij alleen een inkomend bericht nodig was om toegang te krijgen tot een toestel
• VoIP-aanvallen waarbij het ontvangen van een oproep voldoende was om malware te installeren

Deze voorbeelden laten zien dat zero-click niet alleen in AI voorkomt, maar overal waar systemen automatisch data verwerken.

Hoe hackers profiteren van zero-click exploits

Voor een aanvaller heeft zero-click grote voordelen:

• Geen noodzaak om gebruikers te overtuigen of misleiden
• Snelle verspreiding binnen een netwerk
• Grote kans op succes, omdat er geen menselijke tussenkomst is
• Moeilijk op te sporen omdat er weinig zichtbare activiteit plaatsvindt

In combinatie met AI kunnen aanvallers:

• Automatisch toegang krijgen tot bedrijfsdocumenten
• Gegevens filteren en exfiltreren via AI-antwoorden
• Aanvallen uitvoeren die maandenlang onopgemerkt blijven

Gevaren voor bedrijven en particulieren

Bedrijven lopen risico op verlies van:

• Strategische documenten
• Klant- en financiële gegevens
• Interne communicatie

Particulieren kunnen te maken krijgen met:

• Uitlekken van privéfoto’s en -bestanden
• Toegang tot persoonlijke accounts
• Misbruik van opgeslagen wachtwoorden of sleutels

Omdat zero-click geen menselijke fout vereist, treft het ook mensen die normaal zeer voorzichtig zijn.

Waarom zero-click in AI een gamechanger is

De combinatie van AI en zero-click maakt aanvallen krachtiger:

• AI voert opdrachten automatisch uit
• AI heeft vaak uitgebreide toegang tot gevoelige data
• De aanval kan slim verpakt worden in een normale workflow
• Er is geen direct technisch alarm dat wordt getriggerd

Een document met een verborgen opdracht kan bijvoorbeeld een AI laten zoeken naar API-sleutels, deze kopiëren en versturen, zonder dat de gebruiker het document ooit opent.

Bescherming tegen zero-click in AI

Om jezelf en je organisatie te beschermen:

• Beperk AI-toegang tot alleen noodzakelijke bronnen
• Controleer documenten op verborgen prompts voordat ze door AI verwerkt worden
• Gebruik monitoringsoftware om AI-acties te loggen en verdachte patronen te herkennen
• Isolatie van AI-omgevingen voor gevoelige data
• Regelmatig testen van AI-koppelingen met gesimuleerde aanvallen

De toekomst van zero-click dreigingen

Zero-click-aanvallen zullen waarschijnlijk blijven toenemen, omdat steeds meer systemen automatisch informatie verwerken. In combinatie met AI, cloud en IoT kan dit leiden tot nieuwe aanvalsvectoren die nog nauwelijks gedetecteerd worden door bestaande beveiligingsoplossingen. Het vraagt om een nieuwe mindset waarin we niet alleen letten op wat gebruikers doen, maar vooral op wat onze systemen automatisch doen.

Zero-click laat zien dat hacking niet altijd draait om technische doorbraken of ingewikkelde malware. Soms is het genoeg om slim gebruik te maken van bestaande processen en het feit dat onze apparaten en AI’s steeds vaker zonder toestemming namens ons handelen.

4. Gevaren van AI gekoppeld aan cloudopslag

Cloudopslagdiensten zoals Google Drive, Dropbox en OneDrive zijn voor veel mensen en bedrijven het hart van hun werk. Wanneer een AI direct wordt gekoppeld aan zo’n omgeving, ontstaat er een nieuwe laag van gemak én risico. Waar je normaal een wachtwoord of login moet kraken, kan een slimme prompt de AI laten doen wat een hacker wil. Een AI-koppeling kan zo het startpunt worden van een groot datalek.

Hoe AI toegang krijgt tot je bestanden

Wanneer je een AI toestemming geeft om te werken met je cloudopslag, gebeurt het volgende:

• Authenticatie: je logt in via een officiële beveiligde koppeling (OAuth)
• Rechten toewijzen: je kiest of de AI alleen mag lezen of ook schrijven
• Toegang behouden: de AI onthoudt de toegangssleutel en kan die gebruiken zonder telkens opnieuw in te loggen

Deze toegang is meestal breed. Vaak mag de AI meer bestanden zien dan strikt nodig is, omdat gebruikers zelden specifieke maprechten instellen.

Risico’s bij persoonlijke versus zakelijke data

Persoonlijk gebruik

• Foto’s, belastingpapieren of medische documenten kunnen uitlekken
• Gevoelige communicatie in notities of dagboeken kan worden gelezen
• Financiële informatie uit oude PDF’s kan worden misbruikt

Zakelijk gebruik

• Bedrijfsstrategieën, projectplannen en interne rapporten liggen open
• Klantendata kan worden gestolen en verhandeld
• Interne e-mails of chatlogs kunnen inzicht geven in beslissingen en zwaktes

In beide gevallen is de schade niet alleen financieel, maar ook reputatiegebonden.

Waarom cloudbeveiliging complexer wordt door AI

Normaal gesproken wordt cloudbeveiliging ingericht rond menselijke toegang. AI verandert dat volledig:

• AI voert opdrachten razendsnel uit, zonder pauze of twijfel
• AI kan duizenden documenten doorzoeken in seconden
• AI onthoudt gevoelige data in sessies en kan deze later opnieuw gebruiken
• AI herkent patronen in data, waardoor gevoelige informatie sneller gevonden wordt

Dit betekent dat één enkele kwetsbaarheid in de promptbeveiliging genoeg kan zijn om enorme hoeveelheden informatie in handen van een aanvaller te krijgen.

Mogelijke scenario’s van misbruik

• Gerichte datadiefstal: een document met verborgen instructies laat AI zoeken naar wachtwoorden in cloudbestanden
• Interne spionage: een kwaadwillende medewerker gebruikt AI om gevoelige informatie te filteren en verzamelen
• Automatische verspreiding: AI wordt misbruikt om gevonden informatie via e-mail of chatbots door te sturen
• Schijnbaar legitieme taken: een AI die zogenaamd rapporten maakt, maar ondertussen vertrouwelijke data kopieert naar externe links

Lessen uit eerdere cloud-hacking incidenten

Eerdere incidenten met cloudopslag laten zien dat:

• Gebruikers vaak veel te ruime toegangsrechten toekennen
• Beveiligingslogs niet standaard worden gecontroleerd
• Gevoelige documenten vaak onversleuteld zijn opgeslagen
• Eenvoudige social engineering soms genoeg is om toegang te krijgen

De komst van AI maakt deze zwaktes alleen maar aantrekkelijker voor aanvallers, omdat de AI zonder vragen te stellen uitvoert wat wordt opgedragen.

Maatregelen om AI-cloudlekken te voorkomen

• Minimale rechten instellen: beperk AI-toegang tot specifieke mappen
• Regelmatig toegangsrechten herzien en intrekken wat niet meer nodig is
• Documenten scannen op verborgen prompts en ongebruikelijke metadata
• Activiteitenlogboek controleren om verdachte patronen te detecteren
• AI-omgeving isoleren van je primaire cloudopslag voor gevoelige projecten

Door AI als een ‘virtuele medewerker’ te behandelen, met beperkte rechten en strikte controles, verklein je de kans dat deze onbedoeld je data lekt.

Waarom dit probleem zal groeien

AI-integraties worden steeds normaler. Van persoonlijke assistenten tot geautomatiseerde workflows, steeds vaker krijgt AI directe toegang tot bestanden. Hoe meer systemen verbonden zijn, hoe groter het risico dat een kwaadwillende ergens een ingang vindt. Zonder extra beveiligingslagen kan één verborgen prompt genoeg zijn om complete bedrijfsarchieven te kopiëren.

Het gevaar van AI in cloudomgevingen zit niet alleen in kwaadaardige aanvallen, maar ook in menselijke fouten bij het toekennen van rechten. Door bewust en gecontroleerd om te gaan met AI-toegang, blijft cloudopslag een hulpmiddel in plaats van een zwakke schakel.

5. Bescherming tegen indirecte promptinjecties

Indirecte promptinjecties zijn een van de meest onderschatte risico’s bij AI-gebruik. Het principe is simpel: een aanvaller verstopt opdrachten in data die de AI mag lezen, zodat het model zonder dat jij het doorhebt een kwaadaardige actie uitvoert. Deze injecties zijn lastig te detecteren en kunnen leiden tot datalekken of manipulatie van AI-gedrag.

Wat indirecte promptinjecties zijn

In plaats van de AI direct te vertellen wat het moet doen, stopt een aanvaller instructies in een document, afbeelding of ander bestand waar de AI toegang toe heeft. Dit kan bijvoorbeeld:

• In de tekst van een Word- of PDF-bestand
• Verborgen in de alt-tekst van een afbeelding
• In de metadata van documenten
• In geformatteerde tekst die voor mensen onzichtbaar is

De AI ziet deze verborgen opdrachten als gewone input en voert ze automatisch uit.

Hoe je AI kunt trainen om malafide input te herkennen

Hoewel AI zelf geen intenties kan beoordelen, kun je filters en regels toevoegen die verdachte patronen herkennen:

• Zoek naar onzichtbare tekst of tekst in extreem kleine lettergrootte
• Detecteer ongebruikelijke bestandsmetadata
• Controleer op opdrachten die niets met de oorspronkelijke taak te maken hebben
• Gebruik trefwoordenlijsten om gevoelige zoekopdrachten te blokkeren

Door AI te laten scannen voordat het input verwerkt, kun je veel risico’s wegnemen.

Rol van input sanitation en content filtering

Input sanitation betekent dat je de inhoud filtert en opschoont voordat de AI het ziet. Mogelijke technieken zijn:

• Automatisch verwijderen van verborgen opmaak
• Strippen van metadata uit bestanden
• Converteer bestanden naar platte tekst, zodat opmaak en verborgen code verdwijnen
• Scan op verdachte links of commando’s

Content filtering voegt daar nog een stap aan toe: het blokkeren of markeren van input die niet voldoet aan veiligheidscriteria.

Voorbeeld van veilige promptarchitectuur

Een veilige AI-omgeving heeft meerdere verdedigingslagen:

1. Preprocessing – Data wordt opgeschoond voordat AI het leest
2. Beperkingen – AI heeft geen volledige toegang tot alle bronnen
3. Contextcontrole – Alleen relevante context wordt meegegeven aan de AI
4. Uitvoerfilter – Antwoorden worden gecontroleerd voordat ze de gebruiker bereiken

Zo voorkom je dat een enkele kwaadaardige prompt ongefilterd door het hele systeem gaat.

Huidige beveiligingsinitiatieven van AI-leveranciers

Sommige AI-platforms, zoals OpenAI, hebben maatregelen toegevoegd zoals:

• Automatische detectie van onzichtbare tekst
• Blokkeren van bekende malafide promptpatronen
• Beperken van directe bestandstoegang in standaardinstellingen
• Verbeterde logging van AI-acties voor latere analyse

Maar deze beveiliging is niet waterdicht en verschilt sterk per platform.

Praktische tips voor bedrijven en particulieren

• Gebruik een AI-gateway die alle input en output controleert
• Scheiding van omgevingen: laat AI die met gevoelige data werkt niet tegelijk met internetverbinding draaien
• Regelmatige security-audits uitvoeren op AI-workflows
• Trainen van medewerkers in het herkennen van verdachte bestanden of verzoeken
• Testen met red teaming om kwetsbaarheden op te sporen

Waarom promptbeveiliging net zo belangrijk is als wachtwoordbeheer

In een tijd waarin AI toegang heeft tot cloud, e-mail en interne systemen, is een verborgen prompt soms net zo effectief als een gestolen wachtwoord. Het verschil is dat veel organisaties hun wachtwoorden uitstekend beveiligen, maar geen enkele controle hebben op wat er via een prompt bij de AI terechtkomt.

Indirecte promptinjecties laten zien dat hacking niet altijd technische exploits nodig heeft. Soms is het genoeg om slim gebruik te maken van de manier waarop AI werkt en informatie interpreteert. Door nu te investeren in preventie, verklein je de kans dat een kwaadwillende jouw AI laat werken tegen je eigen belangen in.

6. Praktische tips voor bedrijven en particulieren

AI biedt enorme kansen, maar wanneer het gekoppeld is aan persoonlijke of bedrijfsdata, kan het ook een ingang zijn voor datadiefstal en manipulatie. Door slimme maatregelen te nemen, kun je het risico op incidenten sterk verlagen zonder dat je de voordelen hoeft op te geven.

Beperk AI-toegang tot gevoelige bestanden

Geef AI nooit standaard toegang tot alle documenten. Richt rechten in volgens het least privilege-principe:

• Alleen toegang tot mappen of projecten die AI écht nodig heeft
• Geen toegang tot persoonlijke mappen, financiële dossiers of contractarchieven
• Toegang automatisch intrekken wanneer de AI-taak is afgerond

Zo verklein je de potentiële schade bij een aanval.

Controleer gedeelde documenten op verborgen content

Verborgen prompts zijn een bekende aanvalstechniek. Voordat je AI toegang geeft tot een bestand:

• Scan op witte tekst en lettergrootte 1
• Controleer documentmetadata en afbeeldings-ALT-teksten
• Converteer documenten naar platte tekst waar mogelijk

Deze extra stap voorkomt dat AI onbedoeld opdrachten uitvoert die niets met jouw opdracht te maken hebben.

Stel duidelijke toegangsrechten in

Veel cloudopslagdiensten laten standaard bredere rechten toe dan nodig is. Voor veiliger gebruik:

• Geef AI alleen leesrechten als schrijven niet nodig is
• Gebruik aparte mappen speciaal voor AI-projecten
• Beperk toegang tot bestanden via tijdelijke sleutels

Zo houd je grip op wie of wat bij je data kan komen.

Gebruik monitoringtools voor verdachte AI-activiteit

Net als bij menselijke medewerkers kun je AI’s monitoren:

• Zet logging aan voor alle AI-acties
• Analyseer regelmatig wie of wat toegang heeft gehad tot bestanden
• Stel meldingen in voor ongebruikelijke activiteiten, zoals massale bestandsdownloads

Dit maakt het mogelijk om snel te reageren bij misbruik.

Train medewerkers in AI-veilig gebruik

Veel aanvallen slagen doordat medewerkers onbewust te veel toegang geven of onveilige bestanden delen. Training helpt om:

• Bewustzijn te creëren over zero-click en promptinjecties
• Herkenning van verdachte documenten te verbeteren
• Goede gewoontes aan te leren bij AI-koppelingen

Een korte maandelijkse update of phishing/prompt-simulatie kan al een groot verschil maken.

Houd API-sleutels en wachtwoorden onder controle

AI met toegang tot cloudbestanden kan API-sleutels of wachtwoorden vinden en misbruiken. Beperk dat risico door:

• API-sleutels regelmatig te roteren
• Gevoelige gegevens te versleutelen of in aparte beveiligde kluizen op te slaan
• Geen sleutels in platte tekst op te slaan in gedeelde documenten

Test je AI-beveiliging actief

Net zoals je penetratietesten uitvoert op je IT-systemen, kun je ook je AI-omgeving testen:

• Laat een intern securityteam proberen om een AI te manipuleren met verborgen prompts
• Analyseer of je filters en controles goed werken
• Pas beleid en instellingen aan op basis van testresultaten

Combineer menselijk toezicht met automatisering

AI kan veel werk uit handen nemen, maar voor gevoelige processen is menselijk toezicht onmisbaar:

• Laat AI-gegenereerde samenvattingen of datarapporten altijd door een medewerker controleren
• Gebruik een goedkeuringsproces voordat AI toegang krijgt tot nieuwe databronnen
• Houd de drempel voor extra autorisaties laag, zodat medewerkers niet in de verleiding komen om onveilig te werken

Waarom preventie altijd beter is dan schadeherstel

Een datalek via AI is vaak lastig te ontdekken en kan maanden onopgemerkt blijven. Tegen de tijd dat het wordt ontdekt, kan de informatie al op meerdere plekken zijn verspreid. Door nu preventieve maatregelen te nemen, voorkom je dat je afhankelijk bent van geluk en snelle incidentrespons.

AI kan veilig en nuttig zijn, maar alleen als je het behandelt als een krachtig gereedschap dat net als andere IT-systemen zorgvuldig beveiligd moet worden. Met deze maatregelen geef je aanvallers zo min mogelijk kans om AI in te zetten voor hacking of datadiefstal.

7. Toekomst van AI-beveiliging en wetgeving

AI ontwikkelt zich sneller dan veel beveiligingsstandaarden en wetgevingsprocessen kunnen bijbenen. Dat zorgt voor een gat tussen technologische mogelijkheden en de bescherming van gebruikers. Dit gat wordt steeds aantrekkelijker voor aanvallers, zeker nu AI vaker gekoppeld wordt aan gevoelige databronnen zoals cloudopslag, CRM-systemen en interne bedrijfsapplicaties.

Hoe wetgeving zich aanpast aan AI-risico’s

Overheden wereldwijd beginnen de eerste regels op te stellen die AI-gebruik moeten reguleren. Denk aan:

• Eisen aan transparantie over hoe AI beslissingen neemt
• Beperkingen op welke data AI mag verwerken
• Verplichte veiligheidsaudits voor AI-toepassingen in kritieke sectoren
• Meldplicht bij AI-gerelateerde datalekken

De Europese AI Act is een voorbeeld van een kader dat richtlijnen en verplichtingen oplegt aan ontwikkelaars en gebruikers.

Trends in AI-beveiliging voor de komende jaren

Bedrijven en ontwikkelaars zullen steeds meer investeren in:

• Real-time monitoring van AI-activiteiten
• Automatische promptanalyse om injecties te detecteren
• Gescheiden AI-omgevingen voor gevoelige en openbare data
• Slimme toegangscontroles die AI-rechten automatisch beperken op basis van context

Deze aanpak zal een belangrijk onderdeel worden van moderne informatiebeveiliging.

Rol van internationale samenwerking

Cyberdreigingen houden zich niet aan landsgrenzen. Daarom wordt internationale samenwerking steeds belangrijker:

• Uitwisseling van dreigingsinformatie tussen landen en organisaties
• Standaarden voor AI-beveiliging die wereldwijd worden gehanteerd
• Gezamenlijke ontwikkeling van detectietools en testomgevingen

Dit helpt om wereldwijd een meer uniforme beveiligingsaanpak te creëren.

Innovaties in AI-detectiesystemen

In de nabije toekomst kunnen we geavanceerdere verdedigingsmechanismen verwachten:

• AI die zelf verdachte input herkent en blokkeert
• Patronenherkenning op basis van eerdere aanvallen
• Automatische quarantainemodus wanneer verdachte activiteit wordt ontdekt
• Integratie van AI-beveiliging in bestaande cybersecurity-platforms

Zo kan AI niet alleen een risico vormen, maar ook actief bijdragen aan de verdediging.

Wat gebruikers mogen verwachten van AI-aanbieders

Gebruikers zullen waarschijnlijk meer eisen stellen aan aanbieders van AI-tools:

• Duidelijke rapportages over beveiligingsmaatregelen
• Eenvoudige instellingen voor toegangsrechten
• Mogelijkheid tot audit van AI-logbestanden
• Snelle updates bij ontdekte kwetsbaarheden

De druk op aanbieders zal toenemen om hun beveiliging transparanter te maken en misbruik actief te voorkomen.

Een verschuiving in mindset

AI-beveiliging zal steeds minder draaien om ad-hoc oplossingen en steeds meer om structurele integratie in het totale beveiligingsbeleid. Dat betekent dat organisaties AI moeten behandelen als elk ander systeem met toegang tot gevoelige data, en dus dezelfde strikte beveiligings- en compliance-eisen moeten toepassen.

Door nu al vooruit te kijken, kan de inzet van AI verantwoord en veilig blijven, zonder dat innovatie wordt afgeremd. De toekomst vraagt om een balans tussen technologische vooruitgang en robuuste bescherming van gegevens.

8. Waarom bewustwording de beste verdediging is

Technische beveiliging kan veel aanvallen stoppen, maar zonder bewuste gebruikers blijft er altijd een risico bestaan. Bij AI-integraties is dit nog duidelijker: één ondoordachte actie kan toegang geven tot gevoelige data, zelfs als alle systemen technisch goed beveiligd zijn.

Waarom gebruikers vaak de zwakste schakel zijn

Aanvallers richten zich graag op mensen omdat:

• Menselijke fouten voorspelbaarder zijn dan technische kwetsbaarheden
• Gebruikers vaak sneller toestemming geven dan systemen
• Niet iedereen op de hoogte is van nieuwe dreigingen zoals promptinjecties of zero-click

Hoe bewustwording zero-click en promptaanvallen kan voorkomen

Wanneer mensen begrijpen dat documenten of berichten verborgen opdrachten kunnen bevatten, zullen ze:

• Voorzichtiger zijn met AI-toegang tot bestanden
• Documenten controleren voordat ze gedeeld worden
• Verdachte activiteiten sneller herkennen en melden

Praktische oefeningen voor veilige AI-interactie

• Simulaties van aanvallen, zodat medewerkers ze leren herkennen
• Korte trainingsvideo’s over veelvoorkomende AI-risico’s
• Toetsen en cases tijdens teammeetings om kennis actueel te houden

Van passieve gebruiker naar actieve verdediger

Bewustwording verandert medewerkers van een potentiële zwakte in een eerste verdedigingslinie. Wie begrijpt hoe AI kan worden misbruikt, is beter in staat om verdachte situaties te herkennen en te blokkeren.

Een goed getrainde gebruiker kan een aanval stoppen nog voordat deze begint. Uiteindelijk is het combineren van technologie, beleid en menselijk inzicht de sterkste vorm van verdediging tegen datalekken en AI-misbruik.