Wat betekent de vertraging van de NIS2-implementatie voor organisaties?

Op 17 oktober 2024 zou de NIS2-richtlijn officieel omgezet moeten zijn in de Nederlandse wetgeving via de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Dit proces blijkt echter veel ingewikkelder dan verwacht. Met honderden reacties op de internetconsultatie en de complexiteit van de richtlijnen, heeft de overheid besloten om de implementatie uit te stellen tot eind 2025. Dit uitstel betekent dat bedrijven en organisaties die onder de NIS2-richtlijn vallen voorlopig nog geen extra verplichtingen krijgen opgelegd. Toch biedt dit geen vrijbrief om te wachten met het verhogen van de digitale weerbaarheid.

Cyberdreigingen worden steeds geavanceerder en blijven organisaties zonder sterke beveiliging doelwit maken. De afgelopen jaren zijn veel bedrijven gehackt, met alle gevolgen van dien. Het uitstel van de wetgeving betekent niet dat organisaties minder risico lopen om het slachtoffer te worden van hacking of andere cyberincidenten. Integendeel, de noodzaak om voorbereid te zijn op mogelijke aanvallen is groter dan ooit.

Ondanks het uitstel zijn er nu al rechten waar organisaties aanspraak op kunnen maken, zoals bijstand van een Computer Incident Response Team (CSIRT) bij een cyberincident. Dit kan helpen bij het sneller reageren op een digitale aanval, wat cruciaal is om de schade te beperken. Voor de komende tijd is het daarom verstandig om alvast maatregelen te treffen en risico’s te beperken.

Belangrijke overwegingen:

• Risicoanalyse: Identificeer zwakke punten binnen de organisatie.
• Incident response plan: Zorg voor een helder stappenplan bij een incident.
• Basishygiëne: Voer essentiële beveiligingsmaatregelen door zoals wachtwoordbeheer en software-updates.

Het is een kwestie van tijd voordat de wetgeving van kracht wordt, en organisaties doen er goed aan zich nu al voor te bereiden.

De impact van de vertraagde implementatie

Hoewel de NIS2-richtlijn vandaag van kracht zou moeten zijn, is de implementatie in Nederland uitgesteld. Dit betekent echter niet dat bedrijven stil moeten blijven zitten. De impact van de NIS2-richtlijn, zelfs zonder directe verplichtingen, kan nu al gevoeld worden. Organisaties die onder de richtlijn vallen, zoals vitale infrastructuren en belangrijke digitale dienstverleners, moeten rekening houden met de verschuiving naar een strengere regelgeving. Hoewel de daadwerkelijke nalevingsverplichtingen pas later van kracht worden, zijn de risico’s van cyberdreigingen niet afhankelijk van wettelijke deadlines.

Voor veel organisaties biedt de vertraging een adempauze, maar dat mag geen reden zijn voor uitstel van noodzakelijke beveiligingsmaatregelen. De gevaren van hacking en cybercriminaliteit zijn immers nu al aanwezig, en bedrijven die nu proactief handelen, kunnen veel schade voorkomen.

Voorbereidingen die organisaties kunnen treffen

Nederlandse bedrijven die onder de NIS2-richtlijn vallen, worden aangemoedigd om niet af te wachten tot de Cyberbeveiligingswet definitief van kracht wordt. Hoewel de verplichtingen nog niet afdwingbaar zijn, kunnen essentiële en belangrijke entiteiten al beginnen met het implementeren van de noodzakelijke beveiligingsmaatregelen. Dit heeft niet alleen voordelen voor de veiligheid, maar het voorkomt ook dat organisaties op het laatste moment in paniek hun systemen moeten aanpassen. De belangrijkste aandachtspunten zijn:

• Risicoanalyses uitvoeren: Bedrijven zouden hun huidige cybersecurity-infrastructuur moeten evalueren en identificeren waar de zwakke plekken zitten. Een uitgebreide risicoanalyse is een essentiële eerste stap in het verhogen van de digitale weerbaarheid.
• Beveiligingsprotocollen versterken: Het implementeren van basisbeveiligingsmaatregelen, zoals tweefactorauthenticatie, netwerksegmentatie en het up-to-date houden van software, kan helpen om hackers buiten de deur te houden.
• Incident response plannen ontwikkelen: Organisaties moeten beschikken over duidelijke, gedocumenteerde plannen voor het geval ze worden gehackt. Een goed incident response plan kan het verschil maken tussen een kleine onderbreking en een kostbare crisis.
• Meldprocedures voorbereiden: Hoewel de strengere meldplichten uit de NIS2-richtlijn nog niet verplicht zijn, kunnen bedrijven alvast oefenen met het opzetten van meldprocedures voor cyberincidenten. Dit zorgt ervoor dat, wanneer de wet wel van kracht wordt, meldingen snel en effectief kunnen worden doorgegeven.

Wat kan de overheid doen?

De Nederlandse overheid speelt een cruciale rol in het ondersteunen van bedrijven tijdens deze overgangsperiode. Hoewel de Cyberbeveiligingswet nog niet in werking is getreden, biedt de overheid nu al hulpmiddelen aan om bedrijven te helpen zich voor te bereiden op de toekomstige verplichtingen. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en het CSIRT voor digitale diensten (CSIRT-DSP) bieden ondersteuning aan bedrijven die te maken hebben met cyberincidenten, zelfs in de overgangsperiode.

Daarnaast communiceert de overheid actief met sectoren die onder de NIS2-richtlijn vallen om hen te informeren over de rechten die ze nu al hebben, zoals het recht op bijstand van een CSIRT bij cyberincidenten. Ook zijn er verschillende voorlichtingscampagnes opgezet om het belang van digitale veiligheid te benadrukken. Ondernemers worden aangemoedigd om zich te registreren bij het NCSC en waar mogelijk gebruik te maken van hun expertise op het gebied van incidentrespons en preventie.

Cyberdreigingen blijven toenemen

De complexiteit van cyberaanvallen groeit met de dag, en organisaties die onderdeel uitmaken van de vitale infrastructuur of belangrijke digitale dienstverleners zijn vaak het doelwit van geavanceerde cybercriminelen. Dit is nog een reden waarom proactief handelen noodzakelijk is. De recente wereldwijde toename van ransomware-aanvallen en datalekken laat zien hoe kwetsbaar organisaties kunnen zijn, zelfs zonder dat ze de specifieke verplichtingen van de NIS2-richtlijn hoeven na te leven.

Het risico om gehackt te worden neemt alleen maar toe naarmate bedrijven meer digitale processen in hun bedrijfsvoering integreren. Hackers vinden voortdurend nieuwe manieren om kwetsbaarheden te exploiteren, waardoor een goede beveiligingsstrategie cruciaal is. Met name sectoren zoals de gezondheidszorg, energievoorziening en financiële dienstverlening moeten zich hierop voorbereiden. Deze sectoren vormen een aantrekkelijke prooi voor cybercriminelen door de waardevolle gegevens die zij verwerken en de verstorende impact die een aanval kan hebben.

Mogelijke consequenties van niet-handelen

Hoewel de verplichtingen van de NIS2-richtlijn nog niet afdwingbaar zijn, lopen organisaties die niet tijdig maatregelen treffen een verhoogd risico op ernstige gevolgen bij een cyberaanval. De gevolgen van hacking kunnen variëren van financiële verliezen tot reputatieschade en kunnen soms zelfs leiden tot langdurige bedrijfsstilstand. Ook al zijn er op dit moment geen wettelijke boetes verbonden aan het niet naleven van de NIS2-richtlijn, kan de schade die een succesvolle aanval veroorzaakt veel groter zijn dan de kosten van de implementatie van adequate cybersecuritymaatregelen.

Bovendien kunnen bedrijven die nu hun verantwoordelijkheid nemen, later sneller en soepeler voldoen aan de wettelijke eisen wanneer de Cyberbeveiligingswet in werking treedt. Door nu al te investeren in cybersecurity, kunnen ondernemingen zich onderscheiden van concurrenten en vertrouwen opbouwen bij klanten, partners en toezichthouders.

Digitaal weerbaar de toekomst tegemoet

Nu de dreigingen blijven groeien en de NIS2-richtlijn nog niet volledig is geïmplementeerd, is het voor Nederlandse bedrijven van groot belang om niet te wachten op wettelijke verplichtingen. Cybersecurity moet gezien worden als een fundamentele bedrijfskostenpost, net als energie of personeel. Door nu actie te ondernemen, kunnen bedrijven zichzelf niet alleen beschermen tegen huidige dreigingen, maar zich ook voorbereiden op de komende regelgeving en een sterke positie innemen in een steeds digitalere economie.

Ondanks de vertraging in de implementatie van de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten, kan het nemen van de juiste stappen vandaag het verschil maken tussen veiligheid en kwetsbaarheid. Bedrijven die al vooruitkijken en zich voorbereiden, zullen beter bestand zijn tegen de uitdagingen die de digitale toekomst met zich meebrengt.

Vooruitlopen op de wetgeving

Hoewel de verplichtingen uit de NIS2-richtlijn nog niet van kracht zijn, adviseert de overheid om proactief te handelen. Cyberdreigingen zijn actueel en ontwikkelen zich snel, en organisaties blijven een doelwit voor cybercriminelen. Het is daarom belangrijk om vooruit te lopen op de wetgeving en nu al stappen te zetten om digitale weerbaarheid te vergroten. Dit voorkomt niet alleen dat bedrijven kwetsbaar zijn voor hacking, maar zorgt er ook voor dat zij beter voorbereid zijn op de toekomstige eisen uit de Cyberbeveiligingswet.

Een organisatie die nu al maatregelen implementeert, kan beter anticiperen op nieuwe aanvallen en dreigingen. Het wachten tot de wet officieel van kracht wordt, brengt risico’s met zich mee. De schade van een cyberaanval kan financieel en operationeel enorm zijn. Bedrijven die op tijd hun digitale beveiliging op orde hebben, minimaliseren de kans om gehackt te worden en versterken hun positie in de markt.

Praktische stappen voor versterkte digitale weerbaarheid

Ondanks dat de verplichtingen van de NIS2-richtlijn nog niet gelden, is het verstandig voor organisaties om de volgende stappen te ondernemen:

• Risicoanalyse uitvoeren: Het is essentieel om te weten waar de grootste kwetsbaarheden liggen in het IT-systeem. Dit helpt om gerichte maatregelen te nemen die de risico’s op hacking verminderen.
• Cybersecuritybeleid updaten: Organisaties doen er verstandig aan hun bestaande beveiligingsbeleid te herzien. Dit omvat zaken zoals toegangsbeheer, back-upstrategieën, en netwerkbeveiliging. De maatregelen die nu worden genomen, kunnen later eenvoudig worden aangepast aan de eisen van de Cyberbeveiligingswet.
• Incident response plan opstellen: Organisaties moeten voorbereid zijn op cyberincidenten. Het hebben van een actueel en getest incident response plan is cruciaal om snel te reageren bij een incident en de schade te beperken. Dit plan moet onder andere contactinformatie bevatten voor het CSIRT en andere betrokken partijen.
• Medewerkers trainen: Menselijke fouten zijn een van de grootste oorzaken van succesvolle cyberaanvallen. Regelmatige trainingen zorgen ervoor dat medewerkers op de hoogte blijven van de laatste cyberdreigingen en weten hoe ze moeten handelen bij verdachte activiteiten.
• Investeren in technologie: Bedrijven kunnen nu al investeren in cybersecuritysoftware, zoals firewalls, intrusion detection systems en geavanceerde antivirusoplossingen. Dit soort technologieën helpen om hackingpogingen vroegtijdig te detecteren en te neutraliseren.

Samenwerking met de overheid en sectorinitiatieven

In de overgangsperiode biedt de overheid verschillende manieren om de digitale weerbaarheid van organisaties te versterken. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) speelt hierin een sleutelrol door organisaties te ondersteunen bij het verbeteren van hun cybersecurity. Dit centrum fungeert als aanspreekpunt voor meldingen van cyberincidenten en biedt concrete adviezen om de beveiliging op peil te houden.

Voor sommige sectoren, zoals de zorg, is er al een nauwe samenwerking met gespecialiseerde CSIRTs. Zo ondersteunt Z-CERT zorginstellingen en fabrikanten van medische hulpmiddelen bij het verhogen van hun digitale weerbaarheid. Door gebruik te maken van de expertise van deze instanties kunnen organisaties continu hun beveiliging verbeteren en inspelen op nieuwe dreigingen.

Digitaal voorbereid op de toekomst

De tijd tot de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet biedt organisaties de kans om hun cyberweerbaarheid te verbeteren zonder dat er nog strikte wettelijke eisen gelden. Dit is het moment om te investeren in een robuust beveiligingssysteem dat tegen de tijd dat de wetgeving wordt ingevoerd, al voldoet aan de nodige eisen. Cyberdreigingen zullen niet verdwijnen, en wie nu actie onderneemt, staat sterker in de steeds digitaler wordende wereld.

Voorbereiden op de NIS2/Cbw

Naast de basismaatregelen zoals een risicoanalyse en een incident response plan, zijn er nog verschillende belangrijke stappen die organisaties nu al kunnen nemen om zich voor te bereiden op de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de eisen van de NIS2-richtlijn. Het doel is om proactief te handelen en de weerbaarheid van de organisatie tegen cyberaanvallen te verhogen, vooral nu hackers steeds geavanceerder worden. Het is niet alleen een kwestie van voldoen aan toekomstige wetgeving, maar ook van bescherming tegen hacking en het voorkomen van incidenten die aanzienlijke financiële en reputatieschade kunnen veroorzaken.

Bewustwording en training van medewerkers

Een van de zwakste schakels in cybersecurity is vaak de mens zelf. Medewerkers moeten zich bewust zijn van de risico’s en de maatregelen die zij zelf kunnen nemen om de veiligheid te waarborgen. Regelmatige trainingen en bewustwordingscampagnes zijn essentieel om phishing, social engineering en andere vormen van cyberaanvallen tegen te gaan.

Praktische manieren om bewustwording te vergroten:

• Cybersecurity trainingen: Voer periodieke trainingen uit om medewerkers op de hoogte te houden van de laatste dreigingen en hoe ze hierop kunnen reageren.
• Simulaties van phishing-aanvallen: Test het bewustzijn van medewerkers door phishing-simulaties uit te voeren. Hiermee kan worden beoordeeld wie het risico loopt om gehackt te worden en waar extra training nodig is.
• Beleid en richtlijnen: Zorg dat er duidelijke protocollen zijn die medewerkers moeten volgen voor het gebruik van wachtwoorden, het openen van e-mails en het omgaan met vertrouwelijke informatie.

Beveiliging van derde partijen en leveranciers

Organisaties zijn vaak verbonden met meerdere externe partijen, zoals leveranciers en dienstverleners, die toegang hebben tot hun systemen. Dit maakt een organisatie kwetsbaarder voor hacking via de toeleveringsketen. Het is daarom cruciaal om de beveiliging van derde partijen te beoordelen en waar nodig aanvullende eisen te stellen.

Acties die nu al genomen kunnen worden:

• Contracten en SLA’s: Neem cybersecurity-eisen op in de contracten en service level agreements (SLA’s) met externe partijen.
• Reguliere audits: Voer regelmatig audits uit om de beveiliging van derde partijen te controleren en zorg ervoor dat zij voldoen aan de vereiste standaarden.
• Toegangsbeheer: Beperk de toegang van externe partijen tot alleen de systemen en data die noodzakelijk zijn voor hun werk. Dit verkleint het risico op hacking door derden.

Continue monitoring en detectie

Cyberdreigingen veranderen constant, en daarom is het belangrijk om een systeem voor continue monitoring en detectie van bedreigingen te implementeren. Dit kan helpen om potentiële aanvallen vroegtijdig te signaleren en direct in te grijpen voordat ze schade kunnen aanrichten.

Effectieve monitoringtools:

• Intrusion Detection Systems (IDS): Deze systemen detecteren ongebruikelijke activiteiten in de netwerken en kunnen waarschuwingen genereren wanneer een aanval wordt vermoed.
• Security Information and Event Management (SIEM): Dit platform verzamelt en analyseert beveiligingsgegevens uit verschillende bronnen en helpt bij het identificeren van patronen die wijzen op een mogelijk cyberincident.
• Vulnerability management: Regelmatige scans naar kwetsbaarheden binnen de systemen helpen om potentiële zwakke plekken vroegtijdig op te sporen en te verhelpen.

Back-ups en herstelplannen

Hoewel preventieve maatregelen essentieel zijn, kan geen enkel systeem 100% veilig zijn. Daarom is het belangrijk dat organisaties een robuust back-up- en herstelplan hebben voor het geval ze toch worden getroffen door een cyberaanval. Deze plannen moeten regelmatig worden getest om ervoor te zorgen dat ze effectief zijn.

Belangrijke onderdelen van een back-upstrategie:

• Frequentie van back-ups: Zorg ervoor dat back-ups regelmatig worden uitgevoerd, afhankelijk van de bedrijfsprocessen en de hoeveelheid data die dagelijks wordt verwerkt.
• Offsite en cloud-gebaseerde back-ups: Houd fysieke back-ups buiten het bedrijfspand en maak gebruik van cloudoplossingen om ervoor te zorgen dat data toegankelijk blijft, zelfs na een aanval zoals ransomware.
• Testen van herstelprocedures: Voer regelmatig tests uit om te controleren of back-ups correct functioneren en of de data snel en volledig hersteld kan worden in geval van een incident.

Samenwerking binnen de sector

De meeste sectoren hebben inmiddels specifieke organisaties die zich richten op het verbeteren van de cybersecurity binnen die sector. In Nederland speelt bijvoorbeeld Z-CERT een belangrijke rol in de gezondheidszorg. Door actief samen te werken met deze sectororganisaties, kunnen bedrijven profiteren van best practices en informatie-uitwisseling over dreigingen en incidenten.

Manieren om samen te werken:

• Deelname aan sectorbrede overleggen: Neem deel aan brancheverenigingen en werkgroepen om op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen en maatregelen binnen de sector.
• Informatiedeling via ISAC’s: Information Sharing and Analysis Centers (ISAC’s) bieden een platform voor informatie-uitwisseling tussen bedrijven en overheden over cyberdreigingen en best practices.
• Gebruik maken van sectorale CSIRT’s: Naast het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) zijn er sectorale CSIRT’s zoals Z-CERT die branchespecifieke ondersteuning bieden bij incidenten.

Focus op compliance en certificeringen

Hoewel de verplichtingen vanuit de NIS2-richtlijn voorlopig zijn uitgesteld, kunnen organisaties zich al richten op compliance door te voldoen aan bestaande certificeringsnormen. Door nu al te werken aan certificeringen zoals ISO 27001 of NEN 7510 (voor de zorgsector), kan een organisatie haar weerbaarheid aantoonbaar verbeteren en zich voorbereiden op de nieuwe eisen die in de Cbw komen.

Belangrijke certificeringen:

• ISO 27001: Een internationale standaard voor informatiebeveiliging die helpt om risico’s te identificeren en beheersen.
• NEN 7510: Specifiek voor de zorgsector, gericht op het waarborgen van de beveiliging van gezondheidsinformatie.
• TISAX: Voor de automobielsector biedt TISAX een gestandaardiseerd assessment-proces om aan beveiligingseisen te voldoen.

Gevolgen van niet handelen voor organisaties

Hoewel de verplichtingen vanuit de NIS2-richtlijn nog niet van kracht zijn, kan het nalaten van actie op dit moment grote gevolgen hebben. Organisaties die achterblijven in hun digitale beveiliging lopen het risico om het slachtoffer te worden van hacking, datalekken of ransomware-aanvallen. Dit kan leiden tot financiële verliezen, reputatieschade en juridische gevolgen.

Daarom is het essentieel om nu al te investeren in maatregelen die de digitale weerbaarheid vergroten. De tijd tot de inwerkingtreding van de Cbw moet worden gezien als een kans om proactief te handelen en te zorgen voor een goede basis, zowel voor compliance als voor bescherming tegen cyberdreigingen.

Een organisatie die nu stappen onderneemt om zichzelf te beschermen, is beter voorbereid op toekomstige aanvallen en kan een mogelijke hack beter afwenden of de gevolgen ervan beperken.

Waarom niet wachten?

Ondanks de vertraging van de implementatie van de Cyberbeveiligingswet en de bijbehorende NIS2-richtlijn, blijft het cruciaal voor organisaties om zich nu al voor te bereiden op de nieuwe regelgeving. Cybercriminaliteit groeit immers exponentieel en laat geen sector ongemoeid. Hackers richten zich steeds vaker op kwetsbare bedrijven die hun beveiliging nog niet op orde hebben. Bedrijven die proactief handelen, kunnen voorkomen dat ze slachtoffer worden van hacking en zich beter weren tegen cyberaanvallen.

De overheid roept niet voor niets op om niet te wachten met het implementeren van cybersecuritymaatregelen. Organisaties die nu al investeren in hun digitale weerbaarheid, lopen minder risico om gehackt te worden en besparen op de lange termijn kosten die gepaard gaan met datalekken, imagoschade en juridische consequenties.

Basisprincipes van Digitale Weerbaarheid

Er zijn verschillende manieren waarop organisaties hun digitale veiligheid kunnen vergroten, nog voordat de wetgeving van kracht wordt. Deze maatregelen zijn niet alleen essentieel voor compliance in de toekomst, maar ook voor het afweren van huidige dreigingen.

Voer een grondige risicoanalyse uit

De eerste stap richting betere beveiliging is een gedegen risicoanalyse. Hierbij worden de kwetsbaarheden in de IT-infrastructuur in kaart gebracht. Het helpt bedrijven te identificeren welke systemen het meest vatbaar zijn voor aanvallen en welke gegevens het grootste risico lopen om gestolen te worden.

Een goed uitgevoerde risicoanalyse levert:

• Inzicht in kritieke systemen die bescherming vereisen.
• Duidelijkheid over de grootste bedreigingen, zoals ransomware, phishing of interne fouten.
• Begrip van de impact van een mogelijke aanval, zowel financieel als operationeel.

Zorg voor regelmatige updates en patches

Veel cyberaanvallen zijn succesvol omdat systemen niet tijdig worden geüpdatet. Softwareleveranciers brengen regelmatig beveiligingspatches uit om kwetsbaarheden te verhelpen. Door deze updates niet uit te voeren, blijven systemen onnodig kwetsbaar voor aanvallen. Regelmatig updaten is daarom een van de meest effectieve en eenvoudige manieren om beveiligingsrisico’s te minimaliseren.

Implementeer sterke toegangscontroles

Toegangscontrole is een andere belangrijke pijler van cybersecurity. Dit houdt in dat alleen bevoegde personen toegang hebben tot specifieke systemen en gegevens. Sterke wachtwoorden en tweefactorauthenticatie (2FA) vormen de basis van een solide toegangsbeveiliging. Daarnaast kunnen bedrijven gebruikmaken van rollen-gebaseerde toegangscontroles (RBAC), waarbij medewerkers alleen toegang hebben tot de informatie die ze nodig hebben voor hun functie.

Incident Response: Weet wat te doen bij een cyberaanval

Cyberaanvallen zijn nooit volledig te voorkomen, hoe goed de beveiliging ook is. Een sterk incident response plan helpt bedrijven echter om snel en effectief te reageren wanneer een aanval plaatsvindt. Een goed plan minimaliseert de schade en zorgt ervoor dat de organisatie sneller kan herstellen.

Belangrijke elementen van een incident response plan:

• Een duidelijk gedefinieerd team dat verantwoordelijk is voor het behandelen van cyberincidenten.
• Vooraf gedefinieerde procedures voor verschillende typen aanvallen, zoals ransomware of datalekken.
• Communicatieprotocollen om snel en transparant te communiceren met zowel interne als externe stakeholders, zoals klanten of toezichthouders.

Het ontwikkelen van een dergelijk plan, samen met het oefenen van scenario’s, kan het verschil maken tussen een incident dat binnen enkele uren wordt opgelost en een crisis die wekenlang aanhoudt.

Samenwerking met Sectorale CSIRT’s

Tijdens de overgangsperiode naar de Cyberbeveiligingswet biedt de overheid al bepaalde ondersteunende diensten aan. Sectorale Computer Security Incident Response Teams (CSIRTs) kunnen nu al ingeschakeld worden bij incidenten. Voor de gezondheidszorg bijvoorbeeld, kunnen organisaties terecht bij Z-CERT, het expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg. Z-CERT biedt ondersteuning bij incidenten, advies over preventieve maatregelen en helpt zorginstellingen hun digitale weerbaarheid te verbeteren.

Ook bedrijven die actief zijn in andere sectoren kunnen, waar nodig, een beroep doen op het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) of CSIRT-DSP voor digitale diensten. Deze instanties bieden hulp bij het identificeren van dreigingen en bij de respons op incidenten, zelfs voordat de wetgeving formeel van kracht is.

Voordelen van samenwerken met een CSIRT:

• Snelle en deskundige hulp bij cyberincidenten.
• Toegang tot de nieuwste informatie over actuele dreigingen.
• Ondersteuning bij het opzetten van een veiligere IT-omgeving op lange termijn.

Gebruik maken van vrijwillige registratie bij het NCSC

Sinds de ingangsdatum van 17 oktober 2024 is het voor essentiële en belangrijke entiteiten mogelijk om zich vrijwillig te registreren bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). Dit biedt organisaties de kans om toegang te krijgen tot belangrijke informatie en ondersteuning, zonder dat ze al verplicht zijn om aan de Cyberbeveiligingswet te voldoen. Door nu al een relatie op te bouwen met het NCSC, kunnen bedrijven profiteren van vroege waarschuwingen en beter voorbereid zijn op toekomstige cyberdreigingen.

Bovendien biedt het NCSC een platform voor vrijwillige melding van incidenten. Dit helpt organisaties niet alleen om zelf snel hulp te krijgen, maar draagt ook bij aan een beter inzicht in de aard en omvang van cyberdreigingen in Nederland. Door bij te dragen aan deze gezamenlijke inspanning, werken bedrijven mee aan het versterken van de nationale digitale weerbaarheid.

Het dreigingslandschap: Een steeds groter risico

Het Nederlandse dreigingslandschap op het gebied van cybersecurity blijft complex en verandert voortdurend. Cybercriminelen gebruiken steeds geavanceerdere methoden om toegang te krijgen tot netwerken en gegevens van bedrijven. Vooral sectoren die nog niet volledig voorbereid zijn op de NIS2-richtlijn, zoals de gezondheidszorg en financiële instellingen, lopen risico’s.

Enkele trends die momenteel zichtbaar zijn in het dreigingslandschap:

• Ransomware-aanvallen blijven toenemen en worden steeds geraffineerder. Bedrijven die geen robuuste back-upsystemen hebben, lopen het risico langdurig verstoord te worden.
• Phishing-campagnes worden steeds moeilijker te herkennen, zelfs voor goed getrainde medewerkers.
• Supply chain-aanvallen nemen toe, waarbij hackers proberen kwetsbaarheden bij toeleveranciers te exploiteren om toegang te krijgen tot grotere doelwitten.

Het is duidelijk dat bedrijven niet kunnen wachten op wetgeving om in actie te komen. Door nu al te investeren in beveiliging, kunnen organisaties voorkomen dat ze worden gehackt en zich wapenen tegen de steeds complexere dreigingen.

Vooruitkijken naar een veiligere toekomst

Hoewel de verplichtingen van de NIS2-richtlijn voorlopig nog niet van kracht zijn, is het belang van cybersecurity duidelijker dan ooit. Bedrijven die nu al de juiste stappen zetten, zijn niet alleen beter voorbereid op toekomstige wetgeving, maar vergroten ook direct hun bescherming tegen hacking en andere cyberdreigingen. Met de juiste tools, samenwerking en voorbereidingen kunnen bedrijven hun digitale weerbaarheid versterken en zich wapenen tegen de uitdagingen van morgen.

De 10 belangrijkste take aways

• Uitstel van NIS2 verandert niets aan het dreigingsniveau
  Cybercriminelen wachten niet op wetgeving. Organisaties moeten hun beveiliging nu al versterken om schade door hacking en datalekken te voorkomen.
• Proactieve voorbereiding geeft concurrentievoordeel
  Bedrijven die nu investeren in weerbaarheid staan straks niet alleen sterker tegen aanvallen, maar zijn ook beter voorbereid op de eisen van de Cyberbeveiligingswet.
• Informatiebeveiliging is een continu proces
  Beveiliging is geen project met een einddatum, maar een doorlopende investering in beleid, techniek en menselijk gedrag. Dit vraagt om structurele aandacht en periodieke evaluatie.
• Risicoanalyse vormt de basis van elke strategie
  Zonder helder inzicht in kwetsbaarheden en dreigingen kunnen maatregelen niet gericht worden ingezet. Een actuele risicoanalyse is de kern van moderne cybersecurity.
• Menselijke fouten blijven de grootste zwakte
  Training, bewustwording en phishing-simulaties zijn noodzakelijk om medewerkers alert te houden. Technologie alleen kan dit probleem niet oplossen.
• Supply chain security is net zo belangrijk als interne beveiliging
  Kwetsbaarheden bij leveranciers kunnen directe gevolgen hebben voor organisaties. Contractuele eisen en audits op derde partijen zijn daarom onmisbaar.
• Incident response moet getest en actueel zijn
  Een plan op papier is onvoldoende. Regelmatige oefeningen en simulaties zorgen dat een organisatie snel en effectief reageert bij een aanval.
• Technologie ondersteunt, maar vervangt geen beleid
  Tools als SIEM, IDS en back-upoplossingen zijn waardevol, maar werken alleen effectief binnen een kader van goed beleid en duidelijke verantwoordelijkheden.
• Samenwerking met CSIRTs en overheid versterkt weerbaarheid
  Het benutten van expertise van instanties als NCSC en Z-CERT helpt organisaties sneller en beter reageren op dreigingen en incidenten.
• De rol van de Information Security Officer is bepalend
  Deze functie verbindt bestuur, techniek en beleid. Een sterke Information Security Officer borgt dat informatiebeveiliging structureel en strategisch wordt verankerd in de organisatie.