Smishing= phishing via sms. Smishing lijkt op een onschuldig sms’je van je bank, bezorgdienst of overheid, maar is in werkelijkheid een slimme vorm van phishing die mensen onder druk zet om snel te handelen.
Het probleem zit niet alleen in de techniek, maar vooral in hoe overtuigend en persoonlijk deze berichten tegenwoordig zijn. Omdat deze vorm van hacking zich steeds vaker richt op mobiele apparaten, groeit daardoor ook het risico voor ondernemers, gezinnen en jongeren.
Wat maakt deze vorm van oplichting zo effectief, en hoe kun je er écht grip op krijgen?
1. Wat is smishing
Smishing is een vorm van phishing die gebruikmaakt van sms-berichten om slachtoffers te misleiden. De term is een samentrekking van ‘SMS’ en ‘phishing’ en verwijst naar pogingen om via sms vertrouwelijke gegevens te ontfutselen of mensen aan te zetten tot het installeren van schadelijke software. Deze techniek wint snel aan populariteit onder cybercriminelen vanwege de hoge slagingskans en het persoonlijke karakter van sms-verkeer.
Smishing onderscheidt zich door zijn directe aanpak. De meeste berichten doen zich voor als afkomstig van vertrouwde instanties zoals banken, overheden of bezorgdiensten. Door de beperkte ruimte in sms-berichten en het ontbreken van uitgebreide spamfilters op veel telefoons, hebben gebruikers minder context om een bericht te beoordelen en is de kans op misleiding groter dan bij e-mail.
Betekenis van smishing
De essentie van smishing is het gebruik van sms als kanaal om misleiding toe te passen. Het doel is vrijwel altijd toegang tot gevoelige informatie of controle over een apparaat. Veelgebruikte methoden zijn het verzenden van links naar nepwebsites, het aanzetten tot het downloaden van malware of het vragen om persoonlijke gegevens onder valse voorwendselen.
Het verschil met spam zit in de intentie. Waar spam vooral hinderlijk of commercieel is, heeft smishing altijd een frauduleus karakter. Het is gericht op diefstal, manipulatie of sabotage en leidt regelmatig tot financiële schade of identiteitsfraude.
Verschil phishing via sms
Hoewel smishing valt onder de bredere categorie phishing, zijn er inhoudelijke en technische verschillen met phishing via e-mail:
- Kanaal: smishing gebruikt het mobiele telefoonnetwerk, terwijl e-mailphishing via internet loopt.
- Beveiliging: e-mailplatforms hebben vaak geavanceerde filters; sms-platforms zelden.
- Taalgebruik: smishing-berichten zijn kort en dwingend, e-mails kunnen langer en genuanceerder zijn.
- Reactietijd: sms ontvangt men vrijwel direct, waardoor gebruikers sneller geneigd zijn te reageren zonder na te denken.
Daarnaast is het voor aanvallers makkelijker om telefoonnummers te verzamelen en berichten automatisch te versturen, zonder complexe infrastructuur.
Voorbeelden van smishing
De technieken evolueren voortdurend. Enkele vaak voorkomende scenario’s zijn:
- Bankwaarschuwingen: meldingen over verdachte transacties, met het verzoek in te loggen op een nagemaakte website.
“Er is zojuist een verdachte inlogpoging geregistreerd op je rekening. Klik hier om je identiteit te bevestigen en verdere toegang te blokkeren.”
- Pakketmeldingen: sms-berichten die claimen dat een pakket klaarstaat of niet bezorgd kon worden, met een link naar een frauduleuze trackingpagina.
“Je pakket kon vandaag niet worden afgeleverd. Klik snel hier om een nieuwe datum te kiezen.”
- Belastingteruggave: uitnodigingen om snel geld terug te krijgen via een formulier, zogenaamd afkomstig van de Belastingdienst.
“Volgens onze gegevens heb je nog recht op een belastingteruggave. Klik op deze button en bevestig je gegevens om uitbetaling te starten.”
- Telecomproblemen: nepberichten van mobiele providers over openstaande rekeningen of mislukte automatische incasso’s.
“Je laatste betaling is mislukt. Open de link voor meer informatie en voorkom onderbreking van je mobiele diensten.”
Deze berichten zijn vaak afgestemd op actuele gebeurtenissen, zoals drukke feestdagen, belastingseizoenen of bekende storingen bij banken of bezorgdiensten.
Smishing als poort naar andere aanvallen
Smishing is vaak geen einddoel op zich, maar een eerste stap in een bredere aanvalsketen. Zodra het slachtoffer op een link klikt of gegevens invoert, kan de aanval zich uitbreiden. Veelvoorkomende vervolgstappen zijn:
- Malware-installatie: via een link wordt een kwaadaardige app geïnstalleerd die toegang krijgt tot bestanden, berichten of locatiegegevens.
- Identiteitsfraude: verzamelde gegevens worden gebruikt om accounts over te nemen of frauduleuze handelingen te verrichten.
- Toegang tot netwerken: via geïnfecteerde apparaten kunnen aanvallers zich lateraal bewegen binnen een organisatie, met als doel gegevensdiefstal of sabotage.
- Hacking van mobiele apps: in sommige gevallen worden aangepaste apps geïnstalleerd die legitieme apps imiteren, zoals bankapps, om inloggegevens te stelen.
Deze combinatie van sms-fraude en bredere cyberaanvallen maakt smishing tot een serieuze dreiging voor zowel individuen als organisaties.
Juridisch en beleidsmatig kader
In veel sectoren is bescherming tegen smishing onderdeel van bredere eisen rondom informatiebeveiliging. Binnen Nederland wordt dit onder andere aangestuurd via wetgeving rondom privacy en gegevensbescherming. Organisaties die persoonsgegevens verwerken, zoals zorginstellingen, zijn verplicht passende technische en organisatorische maatregelen te treffen om dit type aanvallen te voorkomen.
Daarbij wordt steeds vaker verwezen naar normen zoals ISO 27001 en NEN7510, waarin structurele aanpakken voor beveiliging van communicatie en toegangsbeheer zijn opgenomen. Een effectieve aanpak tegen smishing omvat dan ook niet alleen bewustwording, maar ook technische maatregelen zoals:
- Segmentatie van netwerken om besmetting te beperken
- Beheer van mobiele apparaten via MDM
- Beperking van app-installaties tot gecertificeerde bronnen
- Logging en monitoring van mobiele toegangspunten
Door deze maatregelen te combineren met training en actuele dreigingsinformatie ontstaat een weerbare omgeving waarin de impact van smishing aanzienlijk wordt verminderd.
2. Hoe werkt smishing?
Smishing is een phishing-techniek waarbij sms-berichten worden gebruikt om mensen te misleiden en gevoelige informatie buit te maken. De kracht van deze methode zit in de eenvoud én in de psychologische trucs die gebruikt worden om jou als ontvanger snel te laten handelen. Deze vorm van Hacking valt onder social engineering: het manipuleren van mensen om beveiligingsmaatregelen te omzeilen.
Vertrouwen wekken met bekende namen
De eerste stap in een smishingaanval is het opbouwen van vertrouwen. Criminelen doen zich vaak voor als een bekende organisatie, zoals:
- Banken of betaaldiensten
- Bezorgdiensten zoals PostNL of DHL
- Overheidsinstellingen zoals de Belastingdienst
- Telecomproviders of energieleveranciers
Ze gebruiken logo’s, teksten of namen die sterk lijken op de officiële communicatie van deze partijen. Door die herkenbaarheid ben je sneller geneigd om het bericht serieus te nemen.
Social engineering: inspelen op gedrag
Smishing werkt omdat het gebruik maakt van psychologische manipulatie. Deze phishing-techniek speelt in op automatisch gedrag en emotionele reacties, zoals:
- Angst: “Je rekening wordt geblokkeerd”
- Nieuwsgierigheid: “Je hebt een pakket ontvangen”
- Schuldgevoel: “Je hebt een betaling gemist”
- Beloning: “Je krijgt geld terug van de belasting”
Door in te spelen op deze emoties, zetten criminelen je aan tot snelle actie zonder dat je kritisch nadenkt.
Doel: een actie uitlokken
Het doel van smishing is bijna altijd het uitlokken van een specifieke handeling. Denk aan:
- Het klikken op een link naar een valse website
- Het downloaden van een schadelijke app
- Het uitvoeren van een betaling
- Het invullen van persoonlijke gegevens
Die actie leidt vervolgens tot gegevensdiefstal, financiële schade of installatie van malware op je smartphone.
Malware via sms-links
Sommige smishingberichten linken niet naar een phishingsite, maar naar een downloadpagina. Daar wordt gevraagd een app te installeren die zogenaamd noodzakelijk is, bijvoorbeeld om een pakket te volgen of een update te doen. In werkelijkheid installeer je:
- Spyware die alles wat je typt registreert
- Kwaadaardige software die bank-apps manipuleert
- Software die toegang geeft tot je contacten, berichten en locatie
Vooral Android-gebruikers zijn kwetsbaar wanneer zij toestaan dat apps buiten de officiële Play Store worden geïnstalleerd.
Smishing verschilt van andere phishing
Bij smishing draait alles om de directe, persoonlijke aanpak via je telefoon. In tegenstelling tot e-mailphishing of malafide websites, krijg je de aanval binnen op een apparaat dat je bijna altijd bij je draagt. Die directe toegang vergroot de kans op een snelle reactie. Daarnaast voelen sms-berichten voor veel mensen nog betrouwbaarder dan e-mails, wat deze techniek extra gevaarlijk maakt.
Waarom smishing zo effectief is
- Sms-berichten worden vrijwel direct gelezen
- De berichten zijn kort, bondig en lijken betrouwbaar
- Mensen zijn minder alert via hun telefoon dan op een computer
- De gebruikte trucs zijn subtiel maar doeltreffend
Smishing werkt doordat het inspeelt op menselijk gedrag. Door te begrijpen hoe deze phishing-techniek is opgebouwd, ben je beter in staat om jezelf te beschermen tegen deze vorm van digitale oplichting.
3. Smishing herkennen
Smishing herkennen begint met alert zijn op signalen die wijzen op misleiding via sms. Cybercriminelen gebruiken sms-berichten om vertrouwen te wekken, maar laten vaak sporen van fraude achter. Door goed te letten op afwijkingen in de afzender, de toon en de inhoud van het bericht kun je veel smishingpogingen direct doorzien.
Deze vorm van sms-phishing komt steeds vaker voor en wordt steeds geraffineerder. Toch zijn er een aantal duidelijke kenmerken waaraan je een verdachte sms kunt herkennen.
Onbekende afzenders
Een veelvoorkomend signaal van smishing is een onbekende of onlogische afzender. Dit kan zijn:
- Een willekeurig mobiel nummer
- Een internationaal nummer zonder toelichting
- Een naam die lijkt op een organisatie, maar net anders gespeld is (zoals ‘Rab0bank’ met een nul in plaats van een o)
Let ook op berichten die zogenaamd van je bank of een bezorgdienst komen, maar nooit eerder via sms contact met je hebben opgenomen.
Dringende toon of dreiging
Smishingberichten wekken haast en paniek op. Ze gebruiken een dwingende toon om je snel te laten klikken, zoals:
- “Uw rekening wordt binnen 24 uur geblokkeerd”
- “Laatste waarschuwing: betaal direct”
- “Voorkom afsluiting: klik nu op de link”
Dit soort dreigende taal is typisch voor social engineering en bedoeld om je te laten handelen zonder na te denken.
Dubieuze links
Let goed op de links in het sms-bericht. Smishing maakt vaak gebruik van:
- Domeinnamen die sterk lijken op officiële websites, maar kleine afwijkingen hebben (zoals ing-beveiliging.nl i.p.v. ing.nl)
- Verkorte links (zoals bit.ly) die de echte bestemming verbergen
- Niet-herkenbare domeinen of vreemde extensies zoals .xyz of .click
Klik nooit op een link als je twijfelt aan de herkomst van het bericht.
Ongebruikelijke telefoonnummers
Smishingberichten worden soms verzonden vanaf nummers die buitenlands lijken of afwijken van wat je gewend bent van een organisatie. Denk aan:
- Nummers met een buitenlands landnummer
- Nummers zonder duidelijke herkomst of vermelding
- Afzenders die als ‘Beveiliging’ of ‘Service’ getoond worden, maar geen telefoonnummer vermelden
Officiële instanties sturen vrijwel nooit sms’jes met belangrijke verzoeken of links naar loginpagina’s.
Ongevraagd naar gegevens vragen
Een duidelijk signaal van smishing is een sms waarin je gevraagd wordt om:
- Je bankgegevens in te vullen
- Je inloggegevens of pincodes te bevestigen
- Je identiteit of adresgegevens te verifiëren via een link
Geen enkele betrouwbare organisatie zal je via sms om dit soort gevoelige informatie vragen.
Praktische tips om verdachte sms-berichten te herkennen
- Controleer altijd of je het bericht verwacht
- Vergelijk het sms’je met eerdere communicatie van de organisatie
- Bel de officiële klantenservice als je twijfelt
- Zoek het nummer of de tekst eens op via Google
- Meld verdachte berichten bij de Fraudehelpdesk of via https://www.fraudehelpdesk.nl
Door deze signalen te herkennen, verklein je de kans om slachtoffer te worden van smishing. Bewustwording is de sleutel tot digitale veiligheid en bescherming tegen vormen van Hacking zoals sms-phishing.
4. Smishing voorkomen
Smishing voorkomen begint bij het versterken van je digitale weerbaarheid. De meeste smishing-aanvallen slagen omdat mensen onbewust op een link klikken of een verzoek opvolgen. Door je smartphone goed te beveiligen, bewust om te gaan met berichten en verdachte sms’jes juist af te handelen, voorkom je dat je slachtoffer wordt van sms-phishing.
De tips hieronder helpen je om je mobiel beter te beschermen tegen deze vorm van digitale oplichting.
Klik niet zomaar op links
Criminelen rekenen op impulsief gedrag. Een simpele klik op een schadelijke link kan al genoeg zijn om je gegevens prijs te geven of malware te installeren. Voorkom dat risico door:
- Altijd zelf de officiële website op te zoeken via je browser
- Links in berichten eerst te controleren door ze ingedrukt te houden (zonder te openen)
- Nooit via sms persoonlijke of financiële gegevens in te voeren
Als je een bericht krijgt over een bestelling, betaling of probleem, gebruik dan de officiële app of website van de betreffende organisatie.
Controleer het bericht bij de bron
Weet je niet zeker of een sms betrouwbaar is? Neem zelf contact op met de organisatie via een bekend telefoonnummer of hun officiële website. Belangrijk:
- Klik niet op de meegestuurde link om contact te zoeken
- Gebruik de officiële app of het telefoonnummer van de organisatie
- Zoek de naam of inhoud van het bericht online – vaak zijn bekende scams al gemeld
Twijfel je? Niets doen is veiliger dan per ongeluk op een frauduleuze link klikken.
Update je telefoonsoftware
Regelmatige updates van je besturingssysteem zorgen ervoor dat je smartphone beschermd blijft tegen nieuwe vormen van phishing en malware. Zet automatische updates aan, zodat je:
- Beschermd bent tegen bekende kwetsbaarheden
- Gebruik maakt van verbeterde beveiligingsfuncties
- Nieuwe detectiesystemen tegen verdachte apps en sms’jes hebt
Zowel Android als iOS brengen regelmatig beveiligingsupdates uit die gericht zijn op het blokkeren van gevaarlijke praktijken zoals smishing.
Installeer beveiligingsapps
Extra beveiliging via apps kan helpen om smishingpogingen te blokkeren voordat jij ze ziet. Denk aan:
- Antivirussoftware voor je smartphone
- Sms-filters die verdachte berichten automatisch tegenhouden
- Beveiligingsapps van banken of telecomproviders met ingebouwde waarschuwingen
Let op dat je alleen apps installeert uit de officiële App Store of Google Play Store, om te voorkomen dat je juist malware binnenhaalt.
Meld verdachte sms
Melden helpt niet alleen jou, maar ook anderen. Door smishingberichten te melden, kunnen organisaties, providers en de overheid sneller actie ondernemen. Je kunt verdachte berichten doorsturen of melden bij:
- De Fraudehelpdesk
- Je bank of provider
- Het meldpunt van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)
- In sommige gevallen: de politie
Verwijder het bericht pas nadat je het gemeld hebt, zodat het onderzocht kan worden indien nodig.
Maak van veiligheid een gewoonte
- Bekijk sms-berichten altijd met een kritisch oog
- Stel waar mogelijk tweestapsverificatie in voor je accounts
- Beperk het delen van je mobiele nummer op openbare platforms
- Gebruik sterke wachtwoorden en een wachtwoordmanager
- Leer gezinsleden of medewerkers hoe ze smishing kunnen herkennen en voorkomen
Door actief aan je digitale veiligheid te werken, verklein je de kans dat je slachtoffer wordt van smishing. Voorkomen is altijd beter dan genezen, zeker als het om je gegevens of geld gaat. Hacking via sms kan iedereen overkomen, maar met de juiste instellingen en gewoontes houd je de controle zelf in handen.
5. Smishing trends
Smishing evolueert razendsnel. Cybercriminelen passen hun tactieken voortdurend aan om slachtoffers te misleiden via steeds realistischer ogende sms-berichten. In 2024 zien we een verschuiving naar complexere phishingcampagnes, waarin misleiding subtieler én doelgerichter wordt. Ondernemers, consumenten en jongeren zijn allemaal doelwit. Hieronder een overzicht van de meest opvallende trends binnen sms-fraude op dit moment.
Smishing Triad en nepwebsites
Een van de grootste ontwikkelingen in 2025 is de opkomst van georganiseerde groepen zoals de Smishing Triad. Deze criminele netwerken richten zich op het bouwen van realistische nepwebsites die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Ze gebruiken:
- Officiële logo’s en stijlen van banken, overheden of bezorgdiensten
- Domeinnamen die extreem lijken op echte (zoals rabo-bevestiging.nl)
- Meertalige sms-berichten om meerdere doelgroepen tegelijk te benaderen
Deze campagnes worden vaak internationaal gecoördineerd en zijn lastig te stoppen vanwege de schaal en snelheid waarmee ze opereren.
Nepberichten over pakketten
Pakketfraude blijft ook dit jaar een populaire smishingmethode. Je ontvangt een sms met een melding zoals:
- “Uw pakket kan niet worden afgeleverd, klik hier om invoerkosten te betalen.”
- “DHL: Je pakket is onderweg. Volg je zending hier.”
Zodra je klikt, kom je op een nagemaakte track-en-trace pagina waar je je gegevens moet invullen of een betaling moet doen. Deze vorm van fraude speelt in op het vertrouwen dat mensen hebben in bekende bezorgdiensten.
Nepberichten over tolboetes
Nieuw zijn smishingberichten die zogenaamd afkomstig zijn van instanties als “Tolheffing Nederland” of buitenlandse tolbedrijven. In het bericht staat dat je:
- Een openstaande tolboete moet betalen
- Binnen 24 uur actie moet ondernemen om verhoging te voorkomen
- Een boete hebt opgelopen tijdens vakantie of zakenreis
De gebruikte taal is vaak foutloos en professioneel, wat deze zwendel gevaarlijk geloofwaardig maakt.
Aanvallen op bankrekeningen
Smishingcampagnes gericht op bankklanten worden steeds geraffineerder. Waar eerder simpele nepberichten circuleerden, zien we nu:
- Gepersonaliseerde berichten met je naam of bankgegevens
- Doorgestuurde sms’jes binnen bestaande conversaties (spoofing)
- Links naar websites die exact lijken op die van ING, Rabobank of ABN AMRO
Sommige berichten maken misbruik van actuele dreigingen, zoals bankfraude of systeemupdates, om je sneller te laten reageren.
Aanvallen op beleggingsrekeningen
Beleggen is populairder dan ooit, en dat weten ook criminelen. Smishingcampagnes richten zich steeds vaker op gebruikers van platforms zoals DEGIRO, eToro of Bux. De berichten waarschuwen bijvoorbeeld voor:
- Bevroren accounts vanwege onregelmatigheden
- Misgelopen transacties die hersteld moeten worden
- Verificatieverzoeken die via een link moeten worden uitgevoerd
Wie nietsvermoedend klikt, geeft vaak toegang tot zijn account of wordt gevraagd om geld over te maken.
Tips om nieuwe aanvallen te herkennen
De nieuwste smishingcampagnes zijn moeilijk te onderscheiden van legitieme berichten. Let daarom extra goed op:
- Sms’jes met taalgebruik dat nét iets afwijkt van wat je gewend bent
- Nieuwe vormen van betalingsverzoeken zoals QR-codes in plaats van links
- Berichten die binnen bestaande sms-gesprekken verschijnen
- Sms’jes die inspelen op actualiteiten (belastingteruggave, renteverhoging, etc.)
Blijf alert en vertrouw je onderbuikgevoel. Wanneer een bericht onverwacht, ongewoon of te dringend is, neem dan eerst de tijd om het te controleren via een andere bron.
Blijf cybercriminelen een stap voor
Cybercriminelen ontwikkelen hun methodes continu. Wat gisteren veilig leek, kan vandaag al misleidend zijn. Door op de hoogte te blijven van de laatste smishing trends en sms-fraude technieken, kun je jezelf en je omgeving beschermen tegen deze vormen van digitale hacking.
De 10 belangrijkste takeaways
Smishing is geen eenvoudig op te lossen gebruikersfout, maar een steeds slimmer georganiseerde aanvalsvorm die misbruik maakt van menselijke gedragsmechanismen, infrastructuurzwaktes en sociale manipulatie. Wie digitale veiligheid écht serieus neemt, benadert smishing niet als incident, maar als structureel risico dat beleidsmatig, technisch en cultureel moet worden aangepakt.
1. Menselijk gedrag is de zwakste schakel, maar ook je eerste verdedigingslinie
De meeste smishingaanvallen slagen niet door technische kwetsbaarheden, maar door impulsieve handelingen van gebruikers. Bewustzijn, training en digitale hygiëne zijn daarom net zo belangrijk als firewalls en antivirussoftware.
2. Hacking via sms is niet langer amateuristisch, maar georganiseerde cybercrime
De dagen van slecht vertaalde nepsms’jes zijn voorbij. Groepen als de Smishing Triad tonen aan dat smishing deel uitmaakt van grotere, internationale criminele netwerken met een professionele infrastructuur.
3. Herkenning is nutteloos zonder opvolging
Weten hoe smishing eruitziet is één ding, maar organisaties moeten ook processen hebben om meldingen op te volgen, gebruikers te ondersteunen en snel op te treden bij een beveiligingsincident.
4. De rol van een information security officer is onmisbaar in het beheersen van smishingrisico’s
Een informatiebeveiligingsfunctionaris zorgt voor beleid, risicobeoordeling en coördinatie bij incidentresponse. Zonder deze centrale functie blijft smishingbestrijding versnipperd en reactief.
5. Mobiele apparaten zijn het nieuwe aanvalsoppervlak
De smartphone is niet alleen een communicatiemiddel, maar ook een werkplek, identiteitsdrager en betaalmiddel. Bescherming van mobiele endpoints verdient net zoveel aandacht als traditionele IT-omgevingen.
6. Smishing ontwikkelt zich sneller dan veel detectiesystemen kunnen bijbenen
Door de inzet van spoofing, dynamische domeinen en AI-gegenereerde teksten worden smishingberichten steeds moeilijker automatisch te herkennen. Menselijk bewustzijn en adaptief beleid blijven daarom essentieel.
7. Alleen technische maatregelen zijn onvoldoende zonder gedragsverandering
Beveiligingsapps, spamfilters en software-updates helpen, maar kunnen het probleem niet isoleren. Cultuurverandering en security awareness zijn structurele pijlers in elke organisatie die smishing wil tegengaan.
8. De zwendel verschuift mee met maatschappelijke trends
Of het nu gaat om pakketten, tolboetes of beleggingsfraude: smishingcampagnes liften mee op wat actueel en geloofwaardig is. Deze flexibiliteit vereist continue monitoring van opkomende fraudepatronen.
9. Meldstructuren zijn net zo belangrijk als preventie
Een organisatie of individu zonder duidelijke meldprocedure voor verdachte berichten loopt extra risico. Snelle rapportage maakt het verschil tussen één slachtoffer en een datalek.
10. Digitale weerbaarheid begint bij duidelijke verantwoordelijkheden
Zonder eigenaarschap voor informatiebeveiliging verdwijnt smishing al snel uit beeld tot het te laat is. De combinatie van een helder beleid, centrale coördinatie en continue educatie maakt het verschil tussen kwetsbaarheid en veerkracht.
